các bài viết chuyên sâu

Chùa Bắc Cầu 2 phường Ngọc Thụy - Di tích lịch sử văn hóa
Ngày đăng 29/09/2016 | 07:46  | Lượt xem: 1822

Cũng như nhiều ngôi chùa cổ khác ở Ngọc Thụy, chùa Bắc Cầu 2 có các hạng mục đơn nguyên kiến trúc gồm cổng, tiền đường, thượng điện, nhà tổ, nhà mẫu, sân vườn... và một số công trình phụ cận được dựng lên làm nơi tôn thờ đạo Phật, nơi nuôi dưỡng giáo dục nhân cách con người.

Ngọc Thụy là một phường nằm ở phía tây bắc quận Long Biên, nằm bên bờ sông Hồng và nơi khởi nguồn của sông Đuống. Cũng như nhiều làng quê khác, trải qua quá trình lịch sử phát triển lâu dài, Ngọc Thụy ôm chứa trong mình nhiều công trình văn hóa như Đình, Đền, Chùa là những minh chứng cho mảnh đất lịch sử này.

Bắc Cầu, Ngọc Thụy là một làng cổ, có truyền thống văn hóa với những tài sản quý giá được  cha ông gìn giữ đến ngày hôm nay, đó là những di tích cổ kính có niên đại cách ngày nay hàng trăm năm tuổi, mà ngôi chùa Bắc Cầu 2 (Long Đọi tự), là một trong những di tích như vậy. Mỗi di tích lịch sử văn hóa đều mang trong mình những giá trị trên nhiều phương diện nghiên cứu. Ra đời từ một vùng quê có bề dày lịch sử văn hóa, bề dày truyền thống cần cù lao động sản xuất, anh hùng trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, ngôi đình – ngôi chùa là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng dân cư làng xã, nơi gửi gắm những ước mong về sự bình yên cuộc sống. Sự tồn tại của ngôi đình – ngôi chùa trải qua thời gian đã minh chứng cho giá trị nhiều mặt của di tích.

Cũng như nhiều ngôi chùa cổ khác ở Ngọc Thụy, chùa Bắc Cầu 2, có diện tích 7000m2 có các hạng mục đơn nguyên kiến trúc gồm cổng, tiền đường, thượng điện, nhà tổ, nhà mẫu, sân vườn... và một số công trình phụ cận được dựng lên làm nơi tôn thờ đạo Phật, nơi nuôi dưỡng giáo dục nhân cách con người. Kể từ khi du nhập vào Việt Nam vào những năm đầu công nguyên, trải qua hơn hai thiên niên kỷ phát triển, có lúc thăng, lúc trầm, Đạo Phật đã dần trở thành một tôn giáo gắn chặt và hòa trộn nhuần nhuyễn với tín ngưỡng dân gian của người Việt. Kết quả là hàng nghìn những kiến trúc tôn giáo( trong đó đa số là các ngôi chùa) được hình thành và tồn tại đến ngày nay trên đất nước ta; Tư tưởng bác ái và ôn hòa của đạo phật đã dễ dàng dung hòa với lòng yêu nước, tư tưởng nhân đạo ... vốn là truyền thống lâu đời của dân tộc. Người dân Bắc Cầu 2 xưa và nay vẫn tự hào về mảnh đất quê hương, về ngôi Chùa và vị thần hoàng làng tiêu biểu cho truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, đó là truyền thống bất khuất chống giặc ngoại xâm, là tấm lòng yêu nước thương dân của các nhân vật lịch sử; Hai truyền thống này đã kết tinh đầy đủ trong vị thần hoàng làng. Ra đời từ một vùng quê có bề dày truyền thống, chùa Bắc Cầu 2 góp phần tạo dựng truyền thống văn hóa cho quê hương. Sự có mặt hiện nay của các di tích cùng các  di vật như chuông đồng, hoành phi, câu đối... là nguồn tư liệu quý về sự hình thành và phát triển của hệ thống di tích tôn giáo tín ngưỡng trong vùng quê Bắc Cầu.

Bên cạnh chức năng thờ Phật như bao ngôi chùa trên đất nước Việt và nhu cầu văn hóa tín ngưỡng tâm linh, di tích chùa Bắc Cầu 2 còn mang ý nghĩa và giá trị của một di tích cách mạng. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ( 1950-1954) chùa là cơ sở nuôi dấu cán bộ vùng địch hậu. Đồng chí Hoàng Vụ- nguyên là Bí thư Huyện ủy Gia Lâm, thời điểm năm 1954 đã được nuôi dấu tại đây là nhân chứng lịch sử khẳng định những giá trị của ngôi chùa.

Chùa Bắc Cầu 2 hiện nay không còn bảo lưu được quy mô kiến trúc như khi khởi dựng, nhưng vẫn bảo lưu được khá nguyên vẹn hình thức kết cấu kiến trúc tôn giáo dưới thời Nguyễn. Với một kiến trúc có mặt bằng vừa phải kết hợp với trang trí kiến trúc đơn giản như là thể hiện tấm lòng tri ân của người dân đối với thế hệ di trước và thể hiện một phần nào lối tư duy về kiến trúc của người Việt. Là sự hài hòa giữa di tích và môi trường cảnh quan, giữa thiên nhiên và con người. Bằng những nét chạm khỏe khoắn, mạch lạc, người nghệ nhân đã thể hiện ước vọng của con người luôn cầu no đủ, may mắn qua các hình tượng. Giá trị nghệ thuật của di tích thể hiện tập trung qua hệ thống tượng tròn, đó là những pho tượng khá chuẩn của nghệ thuật tạo tượng đương thời. Bên cạnh những pho tượng Phật, tượng Tổ của chùa cũng được quan tâm chú ý của nhiều du khách thập phương; Khác với điêu khắc Phật giáo, các pho tượng Tổ ở chùa Bắc Cầu 2 mang đậm nét dân dã, tràn đầy tính nhân đạo vốn có của dân tộc ta. Với một cảnh quan thoáng đãng và mang đậm không gian văn hóa truyền thống, cùng với các di tích xung quanh, chùa Bắc Cầu 2 sẽ trở thành một địa chỉ văn hóa tâm linh của quận Long Biên nói riêng và Thành phố Hà Nội nói chung.

Căn cứ Luật Di sản văn hóa ngày 29/6/2001 và luật sửa đổi ngày 18/6/2009, thực hiện kế hoạch số 53 ngày 20/01/2014 của UBND quận Long Biên về việc tiếp tục thực hiện đề án " Tăng cường công tác quản lý, đầu tư nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử- văn hóa  trên địa bàn quận Long Biên giai đoạn 2013-2015", UBND phường Ngọc Thụy đã có công văn trình UBND quận Long Biên đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét xếp hạng cho cụm di tích Chùa Bắc Cầu 2, tại Tổ 36 phường Ngọc Thụy; Sau khi UBND quận đã có công văn đề nghị lên UBND, Sở văn hóa- Thể thao Hà Nội và Ban quản lý di tích danh thắng Hà nội đã tiến hành khảo sát, thu thập hồ sơ khoa học trình cấp có thẩm quyền. Ngày 26/6/2015 UBND Thành phố đã có quyết định số 2939 về việc xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố Chùa Bắc Cầu 2. Đây là thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với những giá trị văn hóa khoa học, thẩm mỹ và sự tự do tín ngưỡng, tôn trọng phong tục của nhân dân địa phương, đồng thời là nguồn cổ vũ cho Nhà chùa, cán bộ và nhân dân phường Ngọc Thụy làm tốt hơn vai trò trách nhiệm bảo tồn giá trị di tích lịch sử tâm linh, giữ gìn những di sản văn hóa  và đó chính là bảo tồn giá trị bản sắc văn hóa dân tộc.

Thực hiện Nghị quyết lãnh đạo của Đảng ủy và kế hoạch của UBND phường về việc tổ chức đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp Thành phố chùa Bắc Cầu 2, ngày 22/9/2016 ( tức ngày 22/8 năm Bính Thân); Cán bộ và nhân dân phường Ngọc Thụy vui mừng tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp Thành phố chùa Bắc Cầu 2; Thông qua lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích để thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tưởng nhớ đến công ơn to lớn của những người có công với nước, đồng thời giáo dục cho các thế hệ luôn ghi nhớ công ơn các thế hệ cha anh, đây cũng là dịp tiếp tục quảng bá phát huy, khai thác, bảo tồn các giá trị văn hóa của di tích  và làm tốt hơn nữa công tác giữ gìn văn hóa truyền thống quê hương.