các bài viết chuyên sâu

Lễ hội làng Quán Tình - phường Giang Biên
Ngày đăng 08/03/2019 | 10:51  | Lượt xem: 197

Làng Quán Tình nay thuộc tổ dân phố 5, 6, 7 thuộc phường Giang Biên – Quận Long Biên – Thành phố Hà Nội. Làng nằm ở ven bờ sống Đuống, có đê Vàng nối liền các xã từ huyện Gia Lâm đến Cầu Đuống. Làng Quán Tình có phong cảnh hữu tình, khuôn viên rộng. Xưa kia, các cụ thường gọi là trên bến dưới thuyền. Hàng năm vào các ngày 7,8 tháng hai âm lịch, làng Quán Tình lại tổ chức lễ hội truyền thống. Theo tục lệ cứ 5 năm làng lại tổ chức rước nước một lần.

Cũng giống các làng quê khác trên đất nước Việt Nam, Quán Tình luôn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá của dân tộc. Trong đó văn hoá làng đã bao đời nay được người dân nơi đây gìn giữ. Một đặc trưng quan trọng của văn hoá làng. Đó chính là lễ hội, hay còn gọi là hội làng. Đã bao đời nay, Hội làng Quán Tình đã trở thành nếp sinh hoạt, tôn giáo, nghệ thuật truyền thống, là nét đặc sắc của người dân nơi đây. Xuất phát từ ước mong và nhu cầu của cuộc sống, từ sự tồn tại và phát triển, từ sự bình yên cho từng cá nhân và gia đình, sự vững mạnh của dòng họ, sự bội thu của mùa màng, sự sinh sôi nảy nở của con người mà hội làng được duy trì và mở rộng. Hội làng nào cũng có một mong muốn là quốc thái dân an. Hội làng Quán Tình không nằm ngoài ý nghĩa đó.

Hàng năm, nhân dân làng Quán Tình lại nô nức tổ chức lễ hội truyền thống. Đây là dịp để dân làng ôn lại công đức của các vị tiền nhân, có công giúp nước, xây dựng làng. Đồng thời cũng là dịp để tuyên truyền trong tâm thức mỗi người làng Quán Tình về truyền thống tốt đẹp mà bao thế hệ cha ông đã gìn giữ. Chẳng những vậy, hội làng cũng là dịp để nhân dân trong làng báo cáo, ghi nhận những giá trị và thành tích trong lao động, sản xuất, góp phần xây dựng quê hương Giang Biên thêm giàu đẹp.

Đình làng Quán Tình nằm ngay sát chân đê, tả ngạn sông Đuống. Đợt vỡ đê Cống Thôn năm 1971, ngôi đình bị sạt lở. Khi đê sông Đuống được kè đắp lại, do nắn dòng đê để bảo đảm việc chống lụt nên thân đê sông Đuống đắp cả vào khu hậu cung của đình.

Do nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân địa phương, năm 2004, đình Quán Tình được tu sửa lại khang trang. Toàn bộ khu đình được xây dựng ra trước ngôi đình cũ bao gồm: Đại đình, Tiền Bái, Hậu cung, Tả vu, Hữu vu, Nghi môn. Đình Quán Tình được tu bổ lại theo lối kiến trúc cổ truyền. Mái đình lợp ngói ta. Hệ thống kiến trúc được làm bằng gỗ tứ thiết và có trang trí những đề tài tứ linh, tứ quý, Rồng và Phượng.

Đình làng Quán Tình thờ tướng Nguyễn Nộn - Một danh tướng dưới thời nhà Lý. Sau khi nhà Trần thay nhà Lý, ông quy phục triều Trần, giúp nhà Trần dẹp yên loạn lạc trong buổi đầu khởi nghiệp. Theo dân gian kể rằng, Nguyễn Nộn là người đầu tiên được người Trung Quốc (có ý kiến nói là người Chăm) dậy cho đánh trận trên lưng ngựa. Để tưởng nhớ công lao của Nguyễn Nộn, nhân dân làng Quán Tình đã tôn ông làm thành hoàng làng.

Không rõ đình Quán Tình xưa kia được xây dựng từ bao giờ, hiện nay chưa có tài liệu nào nói đến. Nhưng qua văn bia thì thấy rằng đình Quán Tình được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVIII. Cho đến nay, đình Quán Tình vẫn còn lưu giữ 2 tấm bia đá Năm Cảnh Hưng thứ 40 (1779) và Năm Gia Long thứ 10 (1881). Ngoài 2 tấm bia đá cổ, đình Quán Tình còn lưu giữ được một số hoành phi, câu đối ca ngơi công lao của vị thần.

Hàng năm vào ngày mùng 7, 8, 9 tháng 2 âm lịch, làng Quán Tình lại nô nức mở hội để tưởng nhớ công đức của vị thần. Cứ 5 năm làng lại tổ chức rước một lần. Vào ngày chính hội, sau khi khai mạc, dân làng tổ chức rước nước từ sông Đuống về đình. Đoàn rước nước từ sân đình lên đê, ngược đê sông Đuống gần đến cầu Đuống cũ (dài gần 3km), đội hình rước nước có 18 bộ phận, số người đội hình trong đội có có 187 đến 197 người. Việc lấy nước giữa sông Đuống do phà hoặc thuyền lớn đưa khối nội đình 12 người ra giữa sông múc nước. Một cụ tuổi cao đại diện cho dân làng múc nước.

Sau khi lấy nước ở giữa sông Đuống, đoàn rước về đình, dân làng lại tổ chức cúng tế trong đình. Theo tục truyền, tế là nghi thức dâng đồ lễ lên các vị thần thánh. Chủ tế chủ trì nghi lễ là người cao niên có phẩm hàm hay đỗ đạt cao nhất làng. Bốn người bồi tế, giúp chủ tế và cứ trông chủ tế mà tế. Hai người đông xướng và tây xướng đứng đối diện bên hương án xướng nghi thức hành lễ. Những người chấp sự đứng 2 bên lo việc dâng hương, dâng rượu, chuyển chúc, đọc chúc. Nghi thức tế trải qua 4 giai đoạn: Nghênh thần; hiến lễ, Âm phúc và thu tộ; Lễ tạ.

Trước đây chỉ có tế nam. Hiện nay, làng Quán Tình có 2 đội tế, 1 nam và 1 nữ. Tế nữ mới xuất hiện khoảng hơn chục năm nay, thường gọi là đội dâng hương.

Theo tục lệ, ngày 7 tháng 2 âm lịch, ban tổ chức lễ hội dành riêng thời gian để dân làng và khách thập phương đi lễ thánh. Nhân dân háo hức thành tâm sắm lễ mang ra đình lễ thánh, ai cũng cầu mong một năm mới, mưa thuận gió hoà, người nông dân thì mong mùa màng tốt tươi, người thương gia thì mong buôn bán phát tài sai lộc. Tất cả đều nườm nượp kéo về sân đình với một lòng thành kính đối với vị thành hoàng làng. Lễ hội Quán Tình còn thu hút nhân dân ở khắp mọi nơi tụ về, nguời thì ở xa về quê hương thăm họ hàng, người thì từ nới khác đến để thưởng ngoạn.

Những ngày này, làng Quán Tình thật tấp nập, người giả trẻ nhỏ cười nói râm ran. Ai ai đến trẩy hội đều rất vui vẻ và thoải mái trong những bộ quần áo màu sắc rực rỡ. Mọi người đến hội ai cũng thanh thản, thành tâm dâng lên thành hoàng làng, ước mơ, hy vọng được thần phật phù hộ cho gia đình làm ăn ngày một thịnh đạt, xóm làng ngày thêm yên vui.

Trong ngày lễ chính, có cả ngàn người đến với lễ hội Quán Tình, tiếng trống đình, tiếng chuông chùa, tiếng nhạc của hội bát âm, tiếng phách sinh tiền đã tạo nên quang cảnh ngày hội làm nức lòng người.

Đến với Hội làng Quán Tình, dân làng và du khác còn được hoà mình trong không khí của các trò vui chơi đấu vật, thi bóng chuyền hơi, bóng chuyền da, đánh cờ, thi bện võng (một nghề truyền thống lâu đời)….

Người làng Quán Tình coi lễ hội là điều thiêng liêng, là tục cổ truyền giúp cho làng ngày thêm đoàn kết, thương quý nhau, giúp đỡ nhau làm ăn ngày thêm thịnh đạt. Đối với dân làng Quán Tình, ngôi đình là niềm tự hào về truyền thống văn hoá của địa phương.  Năm 2013, đình làng Quán Tình được UBND thành phố Hà Nội xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật.

Một số hình ảnh lễ hội Quán Tình:

Hình ảnh rước nước lễ hội Quán Tình năm 2010

Khai mạc lễ hội Quán Tình năm 2018

Màn biểu diễn của câu lạc bộ sức khoẻ ngoài trời lễ hội năm 2018

Màn biểu diễn của câu lạc bộ sức khoẻ ngoài trời lễ hội năm 2018

Thi đấu bóng chuyền nam nữ lễ hội năm 2018

Màn đấu vật tại lễ hội