Danh lam - Thắng cảnh

Hội làng Thổ Khối - Phường Cự Khối
Ngày đăng 05/10/2015 | 09:02  | Lượt xem: 1370

.

Đê sông Hồng như một con rồng uốn khúc trải dài còn xóm làng ở ven sông thì tựa như những đám mây xanh. Thổ Khối là một trong số những đám mây nâng đỡ con rồng bay lên đó. Quần thể di tích Đình - Miếu - Chùa của Thổ Khối nằm ở khúc quanh của con đê sông Hồng.

Đình Thổ Khối là ngôi đình cổ kính ẩn mình trong những cây cổ thụ, nép mình dưới chân đê, hướng nhìn ra sông Hồng; Đình, Miếu thì trong đê cũng liền kề nhau trên một khuôn viên khiêm tốn.

Ở cổng đình (quần thể di tích) có câu đối nói rõ tên làng và vị trí của làng, tạm dịch.

Đất Thổ Khối ngàn năm tụ hội khí tốt

Dòng Nhị Hà như vành đai dẫn mạch văn thơm.

Thổ Khối trước năm 1945 thuộc tổng Cự Linh, sau nhập thành xã Cự Khối (Cự Linh và Thổ Khối) thuộc huyện Gia Lâm, nay là phường Cự Khối, quận Long Biên, Hà Nội. Thổ Khối thờ 6 vị Thành Hoàng, trong đó có Cao Sơn và vị thần thứ hai được thờ ở núi, bên tả Thánh Tản Viên. Thổ Khối còn thờ cả Bố Cái Đại Vương ở vào thế kỷ thứ VIII, thờ Linh Lang Đại Vương thời Lý, thờ Bạch Đa và Dị Mệ Đại Vương là các vị quan thổ người dân tộc miền núi đã từng trú ngụ nơi đây, hàng năm, mỗi khi về triều để chầu vua. Dựa trên cơ sở các vị được tôn thờ làm Thành Hoàng đó có thể thấy đây là vùng đất cổ của nền văn minh sông Hồng, còn tên ấp tên làng xuất hiện về sau kể từ ngày Đào Duy Trinh ở thế kỷ thứ V. Theo thần tích, ngài vốn nguyên quán sở Thổ Khối, tổng Trung Ban, huyện Tổng Sơn, phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, ngài đã có công chở đò qua sông cứu vua Lê thoát nạn. Vua phong chức tước nhưng ngài không nhận, chỉ xin được ở đây khai hoang khẩn hóa, lập ấp lập làng. Nhà vua chuẩn y, ngài đã lập tên làng là Thổ Khối, không ngoài ý để luôn luôn nhớ quê cha đất tổ đã sinh ra mình, Thổ Khối nơi đây là quê hương thứ hai. Ngài là thủy tổ của họ Đào ở đây và khi mất được người dân thờ là Đào Thành hoàng. Hàng năm mở hội vào ba ngày là mồng 8, 9, 10 tháng 2, ngày hội chính là mồng 9.

Mở đầu hội làng là lễ cáo yết thần linh bản thổ, có rước nước lấy nước từ giữa sông Hồng mang về, cờ cắm từ đình, dọc đường đê và ra tận sông Hồng, trên quãng đường dài 2km. Chóe nước được trịnh trọng đặt lên kiệu rước về đình. Nước đó được đem đun với trầm hương cho thơm, chuẩn bị làm lễ mộc dục. Trong các ngày diễn ra lễ hội có nhiều trò chơi dân gian như kéo co, bắt vịt, đánh cờ người và hát quan họ.