di tích lịch sử

Chùa Thạch Cầu phường Long BIên
Ngày đăng 05/09/2016 | 13:08  | Lượt xem: 1858

Thạch Cầu là một ngôi làng cổ có lịch sử tồn tại và phát triển lâu đời, trước đây là do người dân thôn Ái Mộ đến khai hoang, lập ấp, từ làng Ái Mộ đến thôn Thạch Cầu phải đi qua cây cầu đá thuộc làng Lâm Du nên tổ tiên đã lấy tên Thạch Cầu (cầu đá) để đặt tên cho làng. Làng Thạch Cầu nằm ở vùng đất bãi sông Hồng vào cuối thế kỳ XIX dòng sông Hồng lở đến sát nơi ở của dân, ruộng bãi thành sông, Thạch Cầu phải mượn đất của làng Tư Đình để chuyển dân đến ở.

Trước năm 1945, Thạch Cầu thuộc tổng Gia Thụy, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1961, thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nôi. Từ năm 2003, Thạch Cầu thuộc phường Long Biên, quận Long Biên.

Hiện nay chưa có tư liệu nào viết về việc xây dựng chùa từ khi nào, căn cứ vào niên đại ghi trên quả chuông đồng "Thiền Quang tự chung"  được đúc vào năm Tự Đức thứ 7 (1854) thì có thể đoán chùa đã có từ trước năm 1854 và tồn tại đến ngày nay, qua thời gian chùa đã được trùng tu nhiều lần. Kiến trúc của ngôi chùa hiện nay là sản phẩm của đợt trùng tu tôn tạo năm 2002-2003, đồ thờ và hiện vật được bài trí tại tầng 2 của ngôi chùa.

Chùa Thạch Cầu tọa lạc trên một diện tích đất rộng và nhiều cây cổ thụ, có tường bao quanh. Phía trước tòa tiền đường xây 2 trụ biểu lớn ở hai bên, mặc dù ngôi chùa 2 tầng nhưng tầng hai được kết cầu theo hình chữ Đinh, như nhiều ngôi chùa khác bao gồm có Tiền Đường, Thượng Điện, phần mái làm kiểu chồng diêm 2 tầng mái.

Tòa tiền đường 5 gian, kết cấu kiến trúc chủ yếu là cốt xi măng cốt thép, đỡ bộ vì gỗ, thiết kế theo kiểu "thượng giá chiêng chồng rường", hạ là hệ thống xà đỡ, thượng điện có 2 gian dọc nối liền với gian giữa của toàn Tiền đường, có 3 bộ vì thiết kế theo kiểu thượng chồng rường giá chiêng, hạ là hệ thống xà đỡ phần mái diêm.

Hệ thống tượng tại chùa cũng được bài trí theo các ngôi chùa truyền thống của người Việt, trên cùng là tượng Tam Thế thường trụ diệu pháp thân, lớp thứ hai là bộ tượng Di Đà tam tôn, hai bên là Quan Thế Âm và Đại Thế Chí, lớp thứ ba là tượng Quan Âm Nam Hải và Nam Tào, Bắc Đẩu, lớp thứ tư là tượng Thích Ca sơ sinh và tòa Cửu Long. Bên ngoài tòa Tiền đường có đặt các pho tượng Đức Ông, Thánh Tăng, bên cạnh là hai pho Khuyến Thiện và Trừ Ác.

Hiện nay tai chùa còn bảo lưu được một số hiện vật quý như 1 quả chuông đồng có niên hiệu Tự Đức thứ 7 (1854), tượng Thích Ca sơ sinh bằng đồng, gần 20 pho tượng lớn nhỏ nghệ thuật thế kỷ XIX - XX, hoành phi, câu đối, hương án gỗ, tam sư bằng đồng, bát hương.

Chùa Thạch Cầu ngoài chức năng thờ phật giáo còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh và có nhiều gắn bó mật thiết đến sự phát triển của lịch sử địa phương; nơi diễn ra các nghi lễ tín ngưỡng và các hoạt động văn hóa dân gian, nơi gửi gắm tâm tư tình cảm của người dân. Ngoài ra trong cuộc kháng chiến chống ngoài xâm ngôi Chùa Thạch Cầu Dõi là một trong những điểm tập kết lực lượng của bộ đội chủ lực và dân quân du kích địa phương thuộc xã Long Biên (nay là phường Long Biên, quận Long Biên) đánh vào sân bay Gia Lâm nhằm cắt chi viện cầu hàng không Gia Lâm - Điện Biên Phủ, góp phần vào chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ của quân dân ta.

Với những ý nghĩa và giá trị đó ngôi chùa đã được nhà nước xếp hạng di tích năm 2011 và năm 2012 được UBND thành phố ra quyết định gắn biển điểm lưu niệm sự kiện cách mạng kháng chiến chùa Thạch Cầu.