di tích lịch sử

Chùa Bắc Cầu 2 phường Ngọc Thụy, quận Long Biên
Ngày đăng 27/09/2016 | 11:06  | Lượt xem: 1828

Chùa Bắc Cầu 2 có tên chữ là “Long Đọi tự” ở tổ 36, cụm Bắc Cầu 2, phường Ngọc Thụy. Trước năm 1945, thôn Bắc Cầu 2 có tên gọi là thôn Bắc Cầu hạ thuộc xã Đông Ngàn, tổng Hội Phụ, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Sau năm 1945, thôn Bắc Cầu 2 thuộc quận 8, khu Ngọc Thụy, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh, năm 1961 thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội. Từ năm 2003 đến nay thuộc phường Ngọc Thụy, quận Long Biên.

Chùa Bắc cầu 2 tọa lạc trên một khu đất rộng lớn, cảnh quan thoáng đãng, cây cối xanh tươi. Chùa quay hướng nam nhìn ra sông Hồng, dòng sông chính là nguồn nước lưu thủy, dẫn phúc về cho di tích. Theo khảo sát hiện nay tại di tích không còn lưu giữ được nguồn tư liệu nào ghi lại được năm khởi dựng của chùa, những hạng mục kiến trúc hiện tại mang phong cách thế kỷ XX. Bài minh trên quả chuông có tên "Long Đọi tự chung" có niên đại Thiệu Trị thứ 4 (1844) cho biết năm trùng tu di tích và dòng chữ trên nóc toà Tiền đường vào năm 1943 Bảo Đại Quý Mùi ghi lại di tích được trùng tu lớn. Hiện nay, di tích còn lưu giữ được một số pho tượng có giá trị như tượng A Di Đà. Mặt bằng tổng thể của chùa bao gồm nhà Tam Bảo, nhà Mẫu, nhà khách, tháp mộ và các khu phụ trợ khác.

Tiền đường xây kiểu tường hồi bít đốc, phía trước hiên nối với hai trụ biểu, mái lợp ngói mũi hài, bờ nóc bờ dải đắp gờ soi chỉ không trang trí. Nhà tiền đường gồm 6 bộ vì của 5 gian theo kiểu "thượng xà chồng đấu đệm" hạ "kẻ truyền".

Thượng điện gồm 3 gian nối với gian giữa của tiền đường, kết cấu gồm 4 bộ vì kiểu thượng giá chiêng, hạ cốn nách với hai hàng chân cột. Tại các gian của tiền đường và thượng điện đều có các bức cửa võng được trạm thủng rất công phu, tỷ mỷ và cũng theo đề tài tứ linh, lưỡng long chầu nguyệt, có thể nói rằng đây là những bức cửa võng đẹp, có giá trị thẩm mỹ cao.

Tại khu vực phật điện gồm các lớp tượng: Lớp thứ nhất là Tam thế phật là các vị phật đại diện cho thời quá khứ, hiện tại và vị lai. Lớp thứ hai là Di Đà Tam tôn (Quan Thế Âm- A Di Đà- Đại Thế Chí). Lớp thứ ba là Hoa Nghiêm tam Thánh (Văn Thù- Thích Ca- Phổ Hiền). Lớp thứ tư là Quan Âm Chuẩn Đề, Thích Ca sơ sinh, Di Lặc. Lớp thứ năm là Nam Tào, Ngọc Hoàng, Bắc Đẩu. Lớp thứ sáu là Tòa Cửu Long Thích Ca sơ sinh, phía ngoài tiền đường là ban thờ Đức Ông, bên phải đặt ban thờ Đức Thánh Tăng.

Nhà Mẫu nằm bên phải Thượng điện, là một nếp nhà nhỏ xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, gồm 3 gian, kết cấu đơn giản "vì kèo quá giang", gian giữa đặt thờ Tam tòa Thánh Mẫu, bên phải là ban chúa Thượng Ngàn đặt thờ theo kiểu động sơn trang, bên trái ban thờ Đức Thánh Trần và long ngai bài vị của Cao Sơn Đại Vương, Tô Minh tự Thần (đây nguyên là đồ thờ của đình Bắc Cầu 2), khi đình bị hỏng dân làng chuyển ngai về chùa thờ.

Nhà khách nằm song song với toà thượng điện gồm 5 gian, 3 gian tiếp khách để thông, 2 gian bên ngăn tường tạo thành buồng riêng, gian giữa có đặt ban thờ đức Tổ Bồ Đề Đạt Ma.

Qua tổng thể kiến trúc chùa và các đồ thờ tự tại di tích có thể khẳng định chùa Bắc Cầu 2 là một di tích có giá trị về nhiều mặt đặc biệt là hệ thống đồ thờ tự. Ngoài ý nghĩa là ngôi chùa thờ phật và phục vụ nhu cầu văn hóa tâm linh chùa còn mang ý nghĩa giá trị của điểm di tích cách mạng. Thời kỳ chống pháp những năm 1950-1954, chùa là cơ sở nuôi giấu cán bộ vùng địch hậu. Đồng chí Hoàng Vụ, nguyên Bí thư Huyện ủy Gia Lâm, thời điểm 1954 được nuôi dấu tại đây.

Sau một thời gian nghiên cứu, bổ sung tư liệu và sự phối hợp xây dưng hồ sơ của Ban quản lý Di tích và Danh thắng Hà Nội, di tích chùa Bắc Cầu 2 đã được UBND thành phố ra quyết định xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố năm 2015.