di tích lịch sử

ĐÌNH CỰ ĐỒNG PHƯỜNG THẠCH BÀN
Ngày đăng 15/09/2016 | 09:05  | Lượt xem: 1759

Đình Cự Đồng còn có tên là đình Đồng Lâm, thuộc thôn Cự Đồng, xã Thạch Bàn, huyện Gia Lâm, nay thuộc tổ 1 phường Thạch Bàn, quận Long Biên. Đình Cự Đồng là một trong nhiều ngôi đình cổ nằm dọc trên mảnh đất Cự Linh, nơi thờ danh tướng Thành Công Tương Liệt Đại vương, đây là vị tướng dưới thời Hai Bà Trưng và đã được hai bà phong cho thực ấp ở địa bàn huyện Gia Lâm.

Theo các nguồn tư liệu để lại, danh tướng Thành Công Tương Liệt Đại vương là người có công giúp Hai Bà Trưng dẹp giặc Tô Định, ông được giao trông coi việc binh và đi kinh lý các nơi trong vùng, một lần khi ông đi qua trang Cổ Linh thấy phong cảnh nơi đây đẹp, người dân cần cù làm ăn, ông đã ở lại Cổ Linh và xây Sinh từ tại thôn Trạm, do đó đức thành Thành Công Tương Liệt Đại vương đã được nhiều nơi trong vùng thờ cúng. Tại đình Cự Đồng hiện tại nghi lễ thờ cúng có nét khác biệt so với các di tích khác, đối với các ngôi đình truyền thống khác chỉ có ban thờ đặt Long ngai, bài vị Thần hoàng làng và ban thờ hậu thần. Ở đình Cự Đồng hiện nay ngoài chức năng thờ thành hoàng làng còn có thêm gian thờ Mẫu theo tín ngưỡng dân gian và nếp nhà Tảo mạc của đình được sử dụng làm phật điện thờ phật. Sở dĩ có sự đan xen, phối thờ như trên là do quá trình phát triển tồn tại của di tích có nhiều thay đổi, sự tôn sùng của nhân dân đối với vị thánh, thần hiển linh phù giúp dân làng làm ăn phát triển.

Đình Cự Đồng được khởi dựng từ sớm, với 2 chức năng chính là nơi thờ phụng của các vị phúc thần có công với dân, với nước và nơi tổ chức lễ hội, đình Cự Đồng hiện nay tọa lạc trên một khu đất cao, rộng gần với khu dân cư trong làng, các công trình kiến trúc gồm cổng nghi môn, giếng đình, sân, đại đình, 2 dãy nhà tả, hữu mạc. Tại đình hiện tại còn bảo lưu được nhiều di vật và hiện vật quý như 2 cỗ long ngai, bài vị sơn son thếp vàng, 2 tượng chó đá (linh cẩu) có phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII, một cỗ kiệu long đình nghệ thuật thế kỷ XX đây là những tác phẩn nghệ thuật chạm thủng rất công phu, tinh sảo. Ngoài ra tại đình còn có hệ thống các đồ thờ và di vật với số lượng lớn, có nhiều mảng chạm với các chủ đề tư linh, tư quý theo truyền thống.

Ngoài các yếu tố vật thể nêu trên tại đình hiện tại còn bảo lưu được nhiều yếu tố phi vật thể, đặc biệt đó là lễ hội truyền thống, hàng năm vào các ngày 10,11,12 tháng 2 âm lịch nhân dân trong làng lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống để tướng nhớ đến vị thành hoàng làng đã có công khai phá mảnh đất và bảo trợ cho dân làng làm ăn phát triển, lễ hội cũng là dịp để những người con xa quê hương có dịp về với mảnh đất truyền thống, tại lễ hội nghi lễ tiêu biểu và đáng chú ý nhất là nghi lễ rước nước đây là nghi lễ cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu cho vụ mùa bội thu. Cũng tại lễ hội có tổ chức nhiều trò chơi dân gian như cờ người, chọi gà, hát thờ cửa đình và nhiều hoạt động văn hóa văn nghệ.

Có thể khảng định đình Cự Đồng hiện còn bảo lưu được nhiều giá trị vật thể và phi vật thể được dân dân địa phương trong làng duy trì và bảo tồn. Trong các năm vừa qua được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo đình đã được đầu tư tu bổ khang trang, trở thành nơi sinh hoạt tâm linh tín ngưỡng của người dân trong vùng, trở thành điểm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng dân cư. Với những ý nghĩa và giá trị đó đình đã được nhà nước xếp hạng di tích lịch sử văn hóa, để ngôi đình Cự Đồng trường tồn mãi với thời gian.