văn hóa - xã hội

Phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Long Biên
Ngày đăng 22/11/2018 | 11:03  | Lượt xem: 5563

Long Biên là quận trung tâm, nằm ở cửa ngõ phía bắc của Thủ đô, trên địa bàn hiện còn 87 di tích: 37 chùa, 36 đình, 14 đền, miếu... Số di tích đã xếp hạng là 58 chiếm tỷ lệ 66,7%, trong đó có 34 di tích xếp hạng cấp quốc gia và 24 di tích xếp hạng cấp thành phố. Bên cạnh 87 di tích còn có 17 điểm di tích cách mạng kháng chiến.

Quận Long Biên đã hoàn thành việc giám định cổ vật tại 87 di tích, có 04 hồ sơ phi vật thể đã được Bộ văn hóa, thể thao và du lịch công nhận, tượng đồng Trấn Vũ đền Cự linh được công nhận là bảo vật quốc gia, nghi thức “kéo co ngồi” được công nhận là di sản văn hóa đại diện của nhân loại . Có được kết quả này là do quận Long Biên đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó, quận đã thực hiện tốt Đề án "Tăng cường công tác quản lý - đầu tư nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn quận Long Biên giai đoạn 2013 - 2015" và hang năm xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện.

Quận đã đẩy mạnh việc tuyên truyền việc thực hiện nếp sống văn minh nơi thờ tự thường nhật tại di tích; tuyên truyền về giá trị của di sản văn hóa; công tác quản lý trật tự xây dựng; công tác phòng chống cháy nổ, phòng chống mất cắp cổ vật; bảo vệ cảnh quan môi trường di tích... góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm của mọi tầng lớp nhân dân trong nhận thức, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Bên cạnh đó, quận đã thực hiện kiện toàn Ban quản lý di tích tại 13 phường (1 phường không có di tích) và 44 Tiểu ban quản lý di tích để đảm bảo tính thống nhất chung trong công tác quản lý của 87 di tích trên địa bàn; tổ chức các lớp tập huấn theo các chuyên đề cho 508 lượt học viên để trang bị những kiến thức cơ bản, góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý. Hàng năm, UBND quận đều thành lập tổ kiểm tra, giám sát tổ chức lễ hội. Kết quả 36/36 lễ hội được tổ chức an toàn, hiệu quả, tiết kiệm, không để xảy ra cháy nổ, mất cắp cổ vật, mê tín dị đoan, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Công tác xếp hạng di tích được đặc biệt quan tâm, đến năm 2018 trên địa bàn quận có 58 di tích được xếp hạng, giai đoạn 2013-2018 toàn quận đã lập được trên 20 hồ sơ, UBND thành phố Hà Nội đã ra quyết định xếp hạng 24 di tích phục vụ công tác quản lý và đầu tư tu bổ di tích.

Trong công tác giám định cổ vật, UBND quận Long Biên đã triển khai giám định 87 di tích, với 1.838 cổ vật  và phân loại 3.000 hiện vật và đồ thờ tự; Tổ chức kiểm kê 87 di tích đã xếp hạng phục vụ công tác quản lý di tích. Đặc biệt, qua nghiên cứu, giám định cổ vật phát hiện những hiện vật không truyền thống, mang tính ngoại lai, đã chỉ đạo 12 tiểu ban quản lý di tích tự di chuyển 30 sư tử đá, xi măng ra khỏi di tích.

Quận đã triển khai xây dựng nhóm di tích trọng điểm gắn với việc quảng bá: Xây dựng 6 chương trình tham quan, học tập giới thiệu cho học sinh tiểu học, THCS gắn với hệ thống các di tích trọng điểm: Đình Lý Thường Kiệt, chùa Bắc Biên phường Ngọc Thụy; đình Thanh Am phường Thượng Thanh, đình Lệ Mật phường Việt Hưng, đình Tình Quang phường Giang Biên, đền Trấn Vũ phường Thạch bàn, đình Thổ Khối phường Cự Khối. Hiện nay, 22 trường tiểu học và 17 trường THCS xây dựng chương trình, nội dung và thực hiện giảng dạy lịch sử địa phương lồng ghép vào môn lịch sử; các trường chủ động biên soạn các nội dung giới thiệu về giá trị của các di tích trên địa bàn phường.

Toàn quận có 87 di tích, trong đó, 37 cơ sở tôn giáo, 50 cơ sở tín ngưỡng, đến nay, quận Long Biên đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho  trên 60 di tích. Trong thời gian qua, quận Long Biên đã đầu tư, tu bổ trên 30 di tích, với tổng kinh phí trên 300 tỷ đồng. Về cơ bản các di tích xuống cấp đều được tu bổ, tôn tạo; nguồn ngân sách đảm bảo phù hợp với mức độ xuống cấp. Tỷ lệ cân đối giữa ngân sách với nguồn xã hội hóa so với mục tiêu của đề án.

Công tác phát huy giá trị di tích phong phú, đa dạng từng bước đi vào chiều sâu. Các di tích trọng điểm, lễ hội, nghi thức tiêu biểu được quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nhiều nghi thức truyền thống được bảo tồn và được công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia: Hội Lệ Mật, Kéo co ngồi đền Trấn Vũ, Múa hát Ải Lao của Phúc Lợi. Đặc biệt tượng đồng Trấn Vũ đã trình Thủ tướng quyết định là Bảo vật quốc gia. Chính bởi vậy di sản văn hóa quận Long Biên được nhiều tầng lớp nhân dân biết đến.

Có thể nói, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn quận đã được triển khai đồng bộ, đảm bảo tiến độ và chất lượng nội dung. Công tác bảo vệ di tích, các tài sản và cổ vật tại di tích được đảm bảo, không để xảy ra mất an ninh trật tự, mất cắp cổ vật, cháy nổ. Ý thức thực hiện nếp sống văn minh nơi thờ tự được nâng lên, không để xảy ra mê tín dị đoan, hiện tượng đốt đồ mã được hạn chế và đúng nơi quy định. Công tác đầu tư, tu bổ được thực hiện bài bản, đúng qui định. Nguồn ngân sách đầu tư đảm bảo chất lượng, hiệu quả, huy động tối đa nguồn kinh phí xã hội hóa, cơ bản các di tích xuống cấp được tu bổ, tôn tạo khang trang, tạo sự phấn khởi trong nhân dân.

Trong thời gian tới, để đẩy mạnh công tác quản lý nhà nước, đầu tư tu bổ, phát huy giá trị di tích và thống nhất trong công tác quản lý, UBND quận Long Biên sẽ thực hiện một số giải pháp sau: Hàng năm, bố trí ngân sách cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của di tích. Tiếp tục xây dựng kế hoạch chương trình lịch sử địa phương tại các trường học, xây dựng chương trình tham quan tìm hiểu các cụm di tích trọng điểm cho các em học sinh trên địa bàn quận. Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đất đai đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các di tích còn lại. Đầu tư, tu bổ một số di tích xếp hạng cấp Quốc gia bị xuống cấp mà không có khả năng kêu gọi nguồn vốn xã hội.