Trong bối cảnh toàn Đảng đang đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; yêu cầu về kỷ cương, kỷ luật, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên ngày càng cao, thì việc nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là đòi hỏi cấp bách, mang tính chiến lược lâu dài.
Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là quá trình theo dõi, xem xét, đánh giá việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng; việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của tổ chức đảng và đảng viên. Đây không đơn thuần là hoạt động phát hiện sai phạm để xử lý kỷ luật, mà trước hết và chủ yếu là nhằm phòng ngừa, cảnh báo, uốn nắn, giúp tổ chức đảng và đảng viên thực hiện đúng đường lối, giữ vững bản chất cách mạng của Đảng.
Thực tiễn tại Đảng bộ phường Long Biên năm 2025 cho thấy, ngay sau khi thành lập và đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chấp hành Đảng bộ, Ban Thường vụ Đảng ủy và Ủy ban Kiểm tra các cấp đã sớm xác định công tác kiểm tra, giám sát là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Việc ban hành kịp thời Quy chế làm việc, Chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và Kế hoạch năm đã tạo nền tảng quan trọng để công tác này được triển khai bài bản, đồng bộ, đúng quy định.
Thông qua kiểm tra, giám sát, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy được thể hiện rõ nét hơn; tính chiến đấu của tổ chức đảng được nâng cao; kỷ cương, kỷ luật trong Đảng từng bước được siết chặt, góp phần bảo đảm sự ổn định về tổ chức và tư tưởng trong giai đoạn chuyển tiếp quan trọng của bộ máy chính quyền cơ sở.
Thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát năm 2025, cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra các cấp thuộc Đảng bộ phường Long Biên đã triển khai tương đối toàn diện cả giám sát thường xuyên và kiểm tra, giám sát chuyên đề. Nội dung giám sát tập trung vào những lĩnh vực then chốt như: việc thực hiện nghị quyết đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030; chấp hành Quy chế làm việc; trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính.
Kết quả cho thấy, đa số tổ chức đảng và đảng viên giữ vững lập trường chính trị, chấp hành nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; không phát sinh vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật. Điều đó phản ánh hiệu quả bước đầu của việc lấy giám sát làm trọng, lấy phòng ngừa là chính, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những biểu hiện lệch lạc ngay từ khi mới manh nha.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn cũng chỉ ra một số hạn chế cần thẳng thắn nhìn nhận. Ở một số chi, đảng bộ trực thuộc, việc quán triệt các quy định mới về công tác kiểm tra, giám sát còn hình thức, thiếu chiều sâu; nhận thức về vai trò của công tác này chưa thật sự đầy đủ, dẫn đến tính chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện chưa cao. Điều đó đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác kiểm tra, giám sát đứng trước nhiều yêu cầu mới, vừa thường xuyên, vừa cấp bách. Một mặt, quy mô tổ chức đảng ngày càng lớn, lĩnh vực quản lý ngày càng đa dạng, phức tạp; mặt khác, các biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" có xu hướng tinh vi hơn, khó nhận diện hơn. Nếu không nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, không kịp thời nắm bắt tình hình, thì nguy cơ phát sinh vi phạm, làm suy giảm uy tín của Đảng là hiện hữu.
Do đó, nâng cao công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện đồng bộ trên nhiều phương diện:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy và cán bộ, đảng viên. Cấp ủy các cấp phải nhận thức sâu sắc rằng kiểm tra, giám sát là trách nhiệm trực tiếp của mình, không khoán trắng cho Ủy ban Kiểm tra. Mỗi cán bộ, đảng viên cần coi việc được kiểm tra, giám sát là cơ hội để tự soi, tự sửa, hoàn thiện bản thân, chứ không phải là áp lực hay hình thức "bắt lỗi".
Thứ hai, đổi mới nội dung, phương thức kiểm tra, giám sát. Kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực; giám sát phải được mở rộng, bao quát, thường xuyên. Cần kết hợp linh hoạt giữa giám sát trực tiếp và giám sát gián tiếp; giữa kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất; giữa giám sát của Đảng với giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị – xã hội và nhân dân.
Thứ ba, gắn kiểm tra, giám sát tổ chức đảng với giám sát cá nhân, nhất là người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, ở đâu người đứng đầu gương mẫu, nghiêm túc chấp hành kỷ luật, thì ở đó tổ chức đảng hoạt động nền nếp, hiệu quả. Do vậy, cần coi việc giám sát trách nhiệm nêu gương, đạo đức, lối sống, phong cách công tác của người đứng đầu là nội dung trọng yếu, xuyên suốt.
Thứ tư, Ủy ban Kiểm tra các cấp là cơ quan chuyên trách, giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban Kiểm tra, cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, công tâm, khách quan, thận trọng nhưng kiên quyết.
Thứ năm, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát là xu hướng tất yếu. Việc số hóa hồ sơ, dữ liệu; xây dựng hệ thống theo dõi, cảnh báo sớm các nguy cơ vi phạm; tăng cường trao đổi thông tin giữa các cơ quan kiểm tra, tư pháp, nội chính… sẽ góp phần nâng cao tính kịp thời, chính xác và minh bạch trong hoạt động kiểm tra, giám sát.
Nâng cao công tác kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự gương mẫu, liêm chính, tận tụy vì nhân dân. Đây chính là cơ sở để củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Đối với Đảng bộ phường Long Biên, việc tiếp tục thực hiện hiệu quả phương hướng, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát năm 2026 và những năm tiếp theo sẽ góp phần bảo đảm cho bộ máy chính quyền cơ sở vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả; tạo môi trường chính trị - xã hội ổn định, lành mạnh, phục vụ tốt hơn nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn.
Có thể khẳng định rằng, nâng cao công tác kiểm tra, giám sát là yêu cầu khách quan, tất yếu trong quá trình xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở cho thấy, khi cấp ủy quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát; khi Ủy ban Kiểm tra phát huy tốt vai trò, trách nhiệm; khi mỗi cán bộ, đảng viên tự giác chấp hành kỷ luật, thì công tác kiểm tra, giám sát thực sự trở thành "thanh bảo kiếm" sắc bén, góp phần giữ vững kỷ cương của Đảng.