Gỡ nút thắt giải phóng mặt bằng từ minh bạch và đối thoại với người dân

Minh bạch chính sách, tạo nền tảng đồng thuận

Không ít dự án trước đây gặp khó khăn khi người dân chưa nắm rõ quy định, dẫn tới tâm lý băn khoăn, so sánh, thậm chí khiếu nại kéo dài. Rút kinh nghiệm từ thực tế đó, phường Long Biên xác định, muốn tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng thì trước hết phải bắt đầu từ minh bạch thông tin.

Trong quá trình triển khai dự án xây dựng Trường THCS tại ô quy hoạch G.7/THCS, toàn bộ hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được công khai đầy đủ tới người dân. Từ Luật Đất đai năm 2024, các nghị định hướng dẫn thi hành, đến các quyết định cụ thể của UBND Thành phố Hà Nội về đơn giá, chính sách hỗ trợ… đều được phổ biến rõ ràng, dễ hiểu.

Không chỉ dừng ở việc “niêm yết”, các nội dung chính sách được trình bày theo hướng trực quan, cụ thể hóa bằng con số, mức hỗ trợ, điều kiện áp dụng. Chẳng hạn, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, ổn định đời sống, hay mức bồi thường di chuyển mồ mả đều được giải thích chi tiết, giúp người dân có thể tự đối chiếu quyền lợi của mình.

Đặc biệt, với nội dung di chuyển mồ mả khá nhạy cảm, phường đã công khai rõ quy trình, thời gian, địa điểm đăng ký, kiểm đếm và chi trả. Việc quy định rõ từng bước, từ kê khai, kiểm đếm đến xác nhận sau di chuyển không chỉ bảo đảm đúng quy định mà còn tạo sự yên tâm, chủ động cho các hộ gia đình.

Theo thống kê sơ bộ, có khoảng 450 - 500 ngôi mộ nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng cần di chuyển. Đây là khối lượng lớn, liên quan trực tiếp đến tâm tư, tín ngưỡng của người dân. Việc công khai đầy đủ chính sách, đơn giá, hỗ trợ đã góp phần giảm bớt những lo lắng ban đầu, tạo nền tảng cho sự đồng thuận.

Đối thoại trực tiếp, tháo gỡ từ thực tiễn

Nếu minh bạch là điều kiện cần, thì đối thoại chính là yếu tố quyết định để đi đến đồng thuận. Thay vì chỉ truyền đạt một chiều, phường Long Biên chú trọng tổ chức các buổi trao đổi trực tiếp, lắng nghe ý kiến người dân ngay từ cơ sở.

Tại các buổi làm việc, nhiều nội dung cụ thể đã được người dân đặt ra, từ mức hỗ trợ, vị trí di chuyển mộ đến thời gian thực hiện. Không né tránh, các cơ quan chuyên môn đã trực tiếp giải đáp, làm rõ từng vấn đề, đồng thời tiếp thu những ý kiến hợp lý để điều chỉnh phương án thực hiện.

Việc lựa chọn địa điểm di chuyển về nghĩa trang Xuân Đỗ Hạ, Thổ Khối cũng được thông tin công khai, tạo điều kiện để các gia đình chủ động lựa chọn phương án phù hợp. Đối với những trường hợp có nhu cầu tự lo nơi di chuyển, chính sách hỗ trợ bổ sung cũng được giải thích cụ thể, bảo đảm quyền lợi cho người dân.

Một điểm đáng chú ý là quy trình đăng ký, kiểm đếm và chi trả được rút gọn, rõ trách nhiệm từng khâu, giúp hạn chế phát sinh thủ tục phức tạp. Thời gian đăng ký di chuyển mộ được thông báo cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi để người dân sắp xếp thực hiện.

Từ cách làm này, nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ ngay tại cơ sở, không để tích tụ thành điểm nóng. Người dân không chỉ nắm rõ quyền lợi mà còn hiểu được ý nghĩa của dự án, từ đó chủ động phối hợp với chính quyền trong quá trình triển khai.

Thực tế cho thấy, khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin và được lắng nghe, đối thoại thẳng thắn, thì những vấn đề nhạy cảm như giải phóng mặt bằng hoàn toàn có thể được xử lý trên tinh thần đồng thuận.

Giải phóng mặt bằng chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ, nhất là với những dự án liên quan trực tiếp đến đời sống và tâm linh của người dân. Tuy nhiên, từ thực tiễn tại phường Long Biên có thể thấy, khi chính sách được minh bạch và đối thoại được đặt ở vị trí trung tâm, những “nút thắt” tưởng chừng phức tạp lại có thể từng bước được tháo gỡ. Đây không chỉ là cách làm hiệu quả trong một dự án cụ thể mà còn là kinh nghiệm có giá trị trong triển khai các nhiệm vụ phát triển đô thị hiện nay.