Mỗi đứa trẻ sinh ra đều có quyền được sống khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Với mục tiêu bảo vệ thế hệ tương lai trước nguy cơ lây nhiễm HIV, từ năm 2014, Bộ Y tế đã chọn tháng 6 hằng năm là Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Đây là một nội dung trọng tâm trong Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030, đồng thời hướng tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn lây truyền HIV từ mẹ sang con. Năm 2026, Việt Nam chọn chủ đề: "Hướng tới loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B và giang mai từ mẹ sang con vào năm 2030" nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc xét nghiệm, phát hiện sớm và điều trị kịp thời cho phụ nữ mang thai. Thông qua các hoạt động truyền thông, tư vấn và hỗ trợ tiếp cận dịch vụ y tế, chương trình góp phần bảo vệ sức khỏe bà mẹ, trẻ em, giảm thiểu nguy cơ lây truyền các bệnh từ mẹ sang con và hướng tới mục tiêu mọi trẻ em đều được sinh ra khỏe mạnh, an toàn.
Lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong ba con đường lây nhiễm HIV chính. Vi rút HIV có thể truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai, khi sinh hoặc trong quá trình cho con bú. Nếu không được can thiệp, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể ở mức cao. Tuy nhiên, với những tiến bộ của y học hiện nay, nguy cơ này hoàn toàn có thể được kiểm soát và giảm xuống mức rất thấp nếu người mẹ được phát hiện sớm, điều trị đúng và tuân thủ hướng dẫn của cán bộ y tế. Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác phòng, chống HIV/AIDS nói chung và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nói riêng. Các dịch vụ tư vấn, xét nghiệm HIV, điều trị thuốc kháng vi rút (ARV), chăm sóc sức khỏe sinh sản và quản lý thai nghén được lồng ghép ngày càng hiệu quả trong hệ thống y tế từ trung ương đến địa phương. Nhờ đó, nhiều phụ nữ mang thai nhiễm HIV đã được phát hiện sớm, điều trị kịp thời và sinh ra những em bé khỏe mạnh, không nhiễm HIV.
Điểm mới của chủ đề năm 2026 là không chỉ tập trung vào HIV mà còn hướng tới mục tiêu loại trừ đồng thời ba bệnh có khả năng lây truyền từ mẹ sang con gồm HIV, viêm gan B và giang mai vào năm 2030. Đây đều là những bệnh truyền nhiễm có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc sàng lọc sớm trong thai kỳ giúp người mẹ được tiếp cận các biện pháp can thiệp phù hợp, giảm thiểu nguy cơ lây bệnh cho con và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, mọi phụ nữ mang thai cần thực hiện khám thai đầy đủ theo lịch và chủ động xét nghiệm HIV, viêm gan B, giang mai ngay trong những lần khám thai đầu tiên. Việc xét nghiệm sớm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của người mẹ mà còn là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ thai nhi. Đối với những trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính, việc điều trị sớm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ lây truyền bệnh sang con. Bên cạnh vai trò của ngành Y tế, sự đồng hành của gia đình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người chồng và người thân cần động viên, hỗ trợ phụ nữ mang thai đi khám thai định kỳ, thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Đồng thời, cần xóa bỏ tâm lý e ngại, kỳ thị đối với người nhiễm HIV để mọi người được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách thuận lợi và bình đẳng.
Hưởng ứng Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2026, ngành Y tế phường Long Biên kêu gọi mỗi người dân hãy nâng cao nhận thức về HIV/AIDS và các bệnh lây truyền từ mẹ sang con; tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, tư vấn, xét nghiệm và chăm sóc sức khỏe sinh sản. Đặc biệt, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai cần chủ động tiếp cận các dịch vụ y tế để được tư vấn, sàng lọc và chăm sóc sức khỏe kịp thời. Mỗi phụ nữ mang thai được xét nghiệm sớm, mỗi trường hợp nhiễm HIV được điều trị kịp thời sẽ góp phần tiến gần hơn tới mục tiêu loại trừ lây truyền HIV, viêm gan B và giang mai từ mẹ sang con vào năm 2030, chung tay xây dựng thế hệ tương lai khỏe mạnh, an toàn và phát triển toàn diện.