Phường Long Biên gỡ “nút thắt” lòng dân từ công tác hòa giải ở cơ sở

Hòa giải cơ sở "tuyến đầu" giữ gìn ổn định xã hội

Nhận thức rõ vai trò quan trọng của hòa giải cơ sở, phường Long Biên đặc biệt chú trọng kiện toàn tổ chức và nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên. Không chỉ dừng lại ở việc nắm vững quy định pháp luật, các hòa giải viên còn được bồi dưỡng kỹ năng lắng nghe, phân tích và xử lý tình huống linh hoạt. Hiện nay, phường Long Biên có 198 hòa giải viên cơ sở, 100% hòa giải viên trên địa bàn phường đã được tuyên truyền, tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ kỹ năng hòa giải ở cơ sở.

Điểm nổi bật trong công tác hòa giải tại địa phương là sự kết hợp hài hòa giữa "lý" và "tình". Nếu "lý" là nền tảng pháp luật, đảm bảo tính đúng đắn và công bằng, thì "tình" – bao gồm phong tục, tập quán, quan hệ cộng đồng – chính là cầu nối giúp các bên dễ dàng chấp nhận và đồng thuận. Nhờ cách tiếp cận này, nhiều vụ việc đã được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, không để kéo dài hoặc vượt cấp, qua đó giảm tải đáng kể cho các cơ quan tư pháp.

Thực tiễn cho thấy, khi người dân cảm nhận được sự công tâm, minh bạch và thiện chí từ đội ngũ hòa giải, những khúc mắc trong lòng dần được tháo gỡ. Quan trọng hơn, sự tin tưởng này tạo nên nền tảng vững chắc cho mối quan hệ gắn bó giữa chính quyền và Nhân dân – yếu tố cốt lõi trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Vai trò hạt nhân của tổ trưởng tổ hòa giải

Hiệu quả của công tác hòa giải cơ sở phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ hòa giải viên, trong đó tổ trưởng tổ hòa giải giữ vai trò trung tâm. Đây không chỉ là người điều phối, mà còn là "linh hồn" của hoạt động hòa giải, đòi hỏi hội tụ nhiều yếu tố: am hiểu pháp luật, giỏi công tác dân vận, có uy tín trong cộng đồng và đặc biệt là sự tận tâm với công việc.

Một điển hình tiêu biểu là tổ trưởng tổ hòa giải số 9 – ông Thể. Với hơn 13 năm kinh nghiệm, ông được người dân tin tưởng bởi phong cách làm việc trách nhiệm, gần gũi và thấu tình đạt lý. Trưởng thành từ môi trường quân đội, sau khi nghỉ hưu trở về địa phương, ông tiếp tục phát huy phẩm chất kỷ luật, tinh thần trách nhiệm trong công tác xã hội.

Điểm đáng chú ý ở ông là tinh thần tự học và cập nhật kiến thức pháp luật. Từ Luật Đất đai, Luật Hôn nhân và Gia đình đến các quy định về dân sự, khiếu nại, tố cáo…, ông đều chủ động tìm hiểu, ghi chép và vận dụng linh hoạt trong thực tiễn. Tuy nhiên, điều làm nên hiệu quả trong công tác hòa giải của ông không chỉ nằm ở kiến thức pháp luật, mà còn ở cách truyền đạt: mềm mỏng, chân thành, gần gũi.

Như cách ông thường chia sẻ: "Pháp luật là nền tảng, tình làng là cầu nối." Chính sự kết hợp này đã giúp ông thuyết phục được các bên, không chỉ giải quyết mâu thuẫn mà còn giữ gìn, hàn gắn các mối quan hệ trong cộng đồng.

Kết quả và những giá trị bền vững

Chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, các tổ hòa giải đã tiếp nhận và giải quyết 12 vụ việc, đạt tỷ lệ hòa giải thành 100%. Đây không chỉ là con số thể hiện hiệu quả công việc, mà còn phản ánh chất lượng, uy tín của đội ngũ hòa giải viên tại địa phương. Đằng sau những con số ấy là sự tận tụy, kiên trì của từng hòa giải viên – những người âm thầm làm "cầu nối" giữa pháp luật và đời sống, giữa chính quyền và Nhân dân. Họ không chỉ giải quyết tranh chấp, mà còn góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, đoàn kết.

Có thể khẳng định, hòa giải cơ sở không đơn thuần là một biện pháp xử lý mâu thuẫn, mà còn là phương thức quản trị xã hội hiệu quả, mang tính nhân văn sâu sắc. Mỗi "nút thắt" được tháo gỡ không chỉ giải quyết một vụ việc cụ thể, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Từ thực tiễn phường Long Biên có thể rút ra một bài học quan trọng: muốn "gỡ nút thắt" lòng dân, không chỉ cần đúng pháp luật mà còn phải hợp lòng người. Và để làm được điều đó, vai trò của đội ngũ hòa giải viên cơ sở, đặc biệt là những tổ trưởng tổ hòa giải tâm huyết, trách nhiệm – là yếu tố then chốt.

Trong bối cảnh xây dựng chính quyền gần dân, vì dân, công tác hòa giải cơ sở chính là một trong những "kênh" hiệu quả nhất để lắng nghe dân, hiểu dân và giải quyết những vấn đề từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Đây cũng chính là nền tảng để xây dựng một xã hội ổn định, đoàn kết và phát triển bền vững.