Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây nên. Những người mắc bệnh lao thường có các biểu hiện: Ho kéo dài trên 2 tuần (ho khan, ho có đờm hoặc ho ra máu); gầy sút cân, kém ăn, mệt mỏi, sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi "trộm" ban đêm, kèm theo đau ngực, đôi khi khó thở. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp do hít phải vi khuẩn lao của bệnh nhân lao phổi bắn ra môi trường xung quanh khi ho, khạc, hắt hơi, hoặc khi tiếp xúc trong thời gian dài và liên tục. Nguồn lây chính của bệnh lao là những bệnh nhân lao phổi có vi khuẩn lao trong đờm. Nếu không có sự kiểm soát của con người bằng các biện pháp và công cụ hữu hiệu, bệnh lao có thể bùng phát như một bệnh dịch nguy hiểm làm chết nhiều người và tác động xấu đến sự phát triển kinh tế xã hội.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến công tác phòng chống lao, điều đó được thể hiện thông qua sự cam kết mạnh mẽ trong công tác phòng chống bệnh lao với nhiều chính sách và hành động cụ thể. Đặc biệt, trong các năm vừa qua, Công điện số 25/CĐ – TTg của Thủ tướng chính phủ về việc tăng cường công tác phòng chống bệnh lao ngày 25/03/2024; công văn 1393/TTG-KGVX ngày 27/10/2025 về tăng cường công tác phòng, chống lao đã đẩy mạnh những nỗ lực phòng chống lao trên toàn quốc, mang lại kết quả vượt bậc. Mặc dù vậy, tình hình dịch tễ bệnh lao tại nước ta còn rất nặng nề. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính năm 2025 Việt Nam có khoảng 184.000 bệnh nhân lao mới; 9.400 bệnh nhân lao kháng thuốc và có khoảng 12.000 người tử vong do lao. Việt Nam đứng thứ 12/30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới và đứng thứ 10/30 quốc gia có số lượng bệnh nhân Lao kháng thuốc cao nhất toàn cầu.
Năm 2026, chủ đề toàn cầu được đưa ra là: "Vâng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao!" - một thông điệp mang tính khẳng định, đồng thời là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ từ các quốc gia, tổ chức và mỗi cá nhân trong cuộc chiến chống lại bệnh lao. Trên cơ sở chủ đề của Thế giới, Việt Nam lựa chọn chủ đề: "Phát hiện lao gắn với khám sức khoẻ định kỳ cho mỗi người dân" - thể hiện rõ tinh thần của Nghị quyết 72-NQ/TƯ ngày 09/9/2025 về tập trung vào các giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, như một lời khẳng định những nỗ lực cam kết, đầu tư, hành động ở mức cao nhất trong công tác phòng chống lao tại Việt Nam. Chủ đề này thể hiện sự quan tâm, định hướng đúng đắn cũng như sự thấu hiểu về chính sách mới của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp phòng chống lao, mở rộng con đường trên lộ trình tiến đến chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 mà Việt Nam đã cam kết. Mục tiêu chấm dứt bệnh lao rất cần sự ủng hộ, cam kết của lãnh đạo các cấp; các ban, ngành, đoàn thể và toàn xã hội để đảm bảo nguồn tài chính bền vững, triển khai đồng bộ các can thiệp phòng chống lao từ Trung ương đến địa phương.
Để phòng, chống bệnh lao có hiệu quả, trong tháng đầu sau sinh, tất cả trẻ đều phải tiêm phòng vắc xin BCG nhằm giúp ngăn ngừa các bệnh lao cấp tính. Trẻ dưới 5 tuổi tiếp xúc với bệnh nhân lao phổi, trẻ nhiễm HIV cần được uống thuốc dự phòng bệnh. Những người bị bệnh Lao cần thực hiện các biện pháp sau để bảo vệ người thân và cộng đồng:
- Điều trị tích cực, tuân thủ các nguyên tắc điều trị bệnh.
- Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác trong thời gian đang điều trị.
- Che miệng, mũi bằng khăn, giấy mềm hoặc bằng cánh tay áo khi ho, khi hắt hơi.
- Khạc, nhổ đờm vào khăn giấy hoặc cốc giấy rồi bỏ vào thùng rác hoặc đốt đi.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để giữ bàn tay luôn sạch sẽ.
- Phòng ở cần luôn luôn thông thoáng.
Phát hiện sớm và điều trị khỏi bệnh lao cho người bệnh lao là cách phòng bệnh tốt nhất. Vì một Việt Nam không còn bệnh lao, các cấp, các ngành, mọi người, mọi nhà hãy tích cực thực hiện tốt các biện pháp phòng chống bệnh lao.
Chung tay chấm dứt bệnh lao - Vì một Việt Nam khoẻ mạnh!