Ngày 03/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 58 thành lập Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Dân tộc thiểu số – tổ chức tiền thân của cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc, nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Trong suốt chặng đường 80 năm qua, công tác dân tộc luôn được triển khai theo nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhiều chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc đã được ban hành và triển khai hiệu quả, tiêu biểu như Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác dân tộc; Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ về công tác dân tộc và các chương trình, chính sách phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 88/2019/QH14 và Nghị quyết số 120/2020/QH14, phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030. Đây là chương trình mục tiêu quốc gia đầu tiên dành riêng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tạo động lực thúc đẩy phát triển toàn diện, bền vững cho khu vực này.
Ngày 01/3/2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo được thành lập trên cơ sở kiện toàn tổ chức và tiếp nhận thêm chức năng quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển mới trong công tác quản lý nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách dân tộc và tôn giáo, tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc là dịp để ôn lại chặng đường hình thành và phát triển đầy tự hào của ngành, đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp tục thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững mạnh, vì mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Tổng hợp